Sprowadzenie zwłok lub prochów do Polski 

Kiedy tracimy bliską osobę za granicą, świat zdaje się zatrzymywać. W natłoku emocji i bólu często dochodzi jeszcze trudna rzeczywistość — konieczność zorganizowania sprowadzenia zmarłego do ojczyzny. To delikatny, a zarazem złożony proces, który wymaga podjęcia wielu formalnych kroków. W tych chwilach najważniejsze jest poczucie, że nie jesteśmy z tym wszystkim sami. Ten przewodnik został przygotowany po to, by pomóc Ci uporządkować działania i przejść przez procedury krok po kroku – spokojnie, z godnością i szacunkiem wobec pamięci osoby, która odeszła

1. ​Zgłoszenie zgonu za granicą    2. ​Zgoda na przewóz zwłok   3. ​Zaświadczenie od konsula   4. ​Organizacja transportu   5. ​Formalności    6. ​​Podstawa prawna 

Zgłoszenie zgonu

Pierwszym krokiem jest zgłoszenie zgonu lokalnym władzom w kraju, w którym nastąpiła śmierć. Należy uzyskać
  • Akt zgonu (najlepiej w wersji międzynarodowej)
  • Zaświadczenie lekarskie o przyczynie zgonu
  • Dokument potwierdzający brak chorób zakaźnych (jeśli nie wynika z aktu zgonu)

Pozwolenie na przewóz zwłok

Wymagane dokumenty
  • Akt zgonu (tłumaczenie przysięgłe, jeśli nie jest międzynarodowy)
  • Zaświadczenie o przyczynie zgonu i braku chorób zakaźnych
  • Dane osoby zmarłej i wnioskodawcy
  • Informacje o transporcie i miejscu pochówku (zgoda od zarządcy cmentarza na przyjęcie ciała w trumnie bądź urny z prochami)
  • (opcjonalnie) dokumenty potwierdzające pokrewieństwo
  • (jeśli dotyczy) pełnomocnictwo dla zakładu pogrzebowego
  • W przypadku śmierci w wyniku przestępstwa, wypadku lub samobójstwa mogą być wymagane dokumenty od policji lub sądu

Chcąc pochować zwłoki na terenie Polski koniecznym jest przetłumaczeni​e dokumentów wydanych przez inne państwo na język polski jako jedyny język urzędowy owiązujący na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.
Wyjątkiem gdy zagraniczny akt zgonu nie musi być tłumaczony, jest przedłożenie wielojęzycznego odpisu skróconego aktu zgonu (pod warunkiem, że zawiera odnośniki w języku polskim), tj. dokumentu sporządzonego zgodnie z konwencją nr 16 akt zgonu wielojęzyczny dotyczącą wydawania wielojęzycznych odpisów skróconych aktów stanu cywilnego, sporządzoną w Wiedniu dnia 8 września 1976 r.

Aby sprowadzić ciało lub urnę z prochami, należy uzyskać
  • Pozwolenie starosty lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce pochówku (pozwolenie jest wydawane po porozumieniu z właściwym Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym.Urząd wydaje zgodę nie później niż w ciągu 3 dni od złożenia wniosku
  • Zaświadczenie polskiego konsula (opłata ok. 50 EUR lub 40 GBP na terenie Europy)- wydane po przedstawieniu pozwolenia starosty lub prezydenta
  • Dokument potwierdzający zgon wraz z tłumaczeniem przysięgłym (oraz informacją o braku chorób zakaźnych)
  • Pełnomocnictwo, jeśli działa osoba trzecia lub zakład pogrzebowy

Starając się o w/w pozwolenie i zaświadczenie trzeba być zdecydowanym co do formy pochówku, tj. tradycyjny w trumnie, po kremacji za granicą w urnie lub kremacja dopiero po sprowadzeniu trumny ze zwłokami lub szczątkami do Polski gdzie odbędzie się pochówek

Kto może złożyć wniosek?
  • Najbliższa rodzina (może być to pozostały małżonek, dzieci, wnuki, dziadkowie, pradziadkowie, krewni boczni do 4 stopnia pokrewieństwa oraz powinowaci w linii prostej do 1 stopnia)
  • Zakład pogrzebowy działający na podstawie pełnomocnictwa
  • O pozwolenie może się również ubiegać właściwy organ wojskowy w stosunku do osób wojskowych zmarłych w czynnej służbie wojskowej. Prawo takie mają również organy państwowe, instytucje i organizacje społeczne, jeżeli starają się o sprowadzenie zwłok osób zasłużonych wobec państwa i społeczeństwa

Zaświadczenie od konsula

Po uzyskaniu zgody w Polsce
  • Skontaktuj się z polskim konsulatem w kraju, w którym nastąpił zgon
  • Konsul wydaje zaświadczenie umożliwiające transport zwłok lub prochów do Polski (opłata: ok. 50 EUR lub 40 GBP w Europie

Organizacja transportu

Formy
  • Lądowy – karawan spełniający normy sanitarne
  • Lotniczy – trumna hermetyczna lub urna z prochami
  • Morski – np. w przypadku odległych krajów
Wymogi techniczne
  • Trumna: najczęściej metalowy wkład, po przewiezieniu nie może być otwierana
  • Urnę można przewieźć samodzielnie (po spełnieniu formalności); wyjątki: Niemcy (nie wszystkie Landy)– obowiązek transportu przez zakład pogrzebowy lub wysyłka kurierska
  • Transport musi zapewniać bezpieczeństwo sanitarne i poszanowanie ciała zmarłego

Formalności 

Po przyjeździe do Polski
  • Zwłoki w trumnie lub urnę z prochami należy niezwłocznie dostarczyć do chłodni, kaplicy cmentarnej lub upoważnionemu zakładowi pogrzebowemu
  • Dostarczyć komplet wymaganych dokumentów w celu pochowania zwłok
Forma pochówku – ważna decyzja
Już we wniosku do starosty należy wskazać
  • Pochówek tradycyjny w trumnie
  • Kremacja za granicą i transport urny
  • Kremacja w Polsce po przewiezieniu trumny
  • W przypadku kremacji planowanej po powrocie do Polski – musi być to wyraźnie zaznaczone we wniosku. Wpływa to na opinię sanepidu
Aby wywieźć ciało lub urnę z Polski, trzeba
  • Spełnić wymogi prawne kraju docelowego
  • Możliwe dodatkowe wymagania: np. identyfikacja zwłok, zaplombowanietrumny lub urny, akt zgonu, przyczyna zgonu , świadectwo kremacji

Podstawa prawna

Sprowadzenie zwłok z zagranicy do Polski jest szczegółowo uregulowane w kilku aktach prawnych. 
Oto najważniejsze z nich
  • Ustawa z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych
    To podstawowy akt prawny regulujący kwestie pochówku, w tym również sprowadzania zwłok i szczątków z zagranicy. Zawiera m.in. przepisy dotyczące osób uprawnionych do pochowania zmarłego oraz wymogów formalnych
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2001 r.
    Dotyczy postępowania ze zwłokami i szczątkami ludzkimi, w tym warunków sanitarno-technicznych, jakie muszą być spełnione przy ich transporcie
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2007 r.
    Reguluje sposób wydawania pozwoleń i zaświadczeń na przewóz zwłok i szczątków ludzkich, zarówno w kraju, jak i z zagranicy
  • Ustawa z dnia 25 czerwca 2015 r. – Prawo konsularne
    Ma zastosowanie w zakresie działań konsulów RP, którzy wydają zaświadczenia niezbędne do przewozu zwłok z zagranicy do Polski
 Do góry